Historische fietsroute RAAF-dorpen - Fochteloo
Makkelijk navigeren? Open de route in Google Maps.
Ontdek de historie van de dorpen Ravenswoud, Appelscha, Appelscha-Boven en Fochteloo. Deze route neemt je mee door de geschiedenis van de zogenaamde RAAF dorpen met aandacht voor het tijdperk van de vervening, de Tweede Wereldoorlog en de typische dorpsberoepen.
Fiets 38 kilometer door de prachtige natuurlijke omgeving van Zuidoost Friesland en steek onderweg iets op over de geschiedenis van dit gebied. je fietst door natuurgebied het Fochteloërveen en komt langs verschillende historische objecten in de vier dorpen.
Bij ieder object staat een informatiebord waar je meer informatie kunt vinden over de plek of het pand dat er staat. Ook is het mogelijk vooraf alvast de oude verhalen te lezen op deze website: hoe meer je weet, hoe meer je ziet!
Dit ga je zien
8426 Appelscha
Startpunt route Fochteloo
In het begin van de jaartelling was er al sprake van bewoning in Fochteloo. Weliswaar flink wat zuidelijker dan de huidige bewoning en dorpskern. Kort voor de tweede wereldoorlog hebben grondsporen...
![](https://assets.plaece.nl/thumb/_xe6kjtMbtHfRv7JP8W436AfmD2S5dndnHbQH7jbtEg/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2Uvc2NoZXJtYWZiZWVsZGluZy0yMDIxLTA4LTE2LW9tLTIyLTI0LTM1XzIwMTA2OTQ0NTMucG5n.png)
Tjioemboeloeit– Woonhuis en opslagschuur voor kunstmest
Rond 1867 werd er nabij de sluis Stokersverlaat een groot huis met schuur gebouwd. Omdat de veengronden rond Appelscha na het afgraven bemest moesten worden om er gewassen op te kunnen telen,...
![](https://assets.plaece.nl/thumb/txp0ymUdVbE_6nrgUFpozo4aPkTfavpvBmz0bSgz9T4/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvMTEtdGppb2VtYm9lbG9laXQtd29vbmh1aXMtZW4tb3BzbGFnc2NodXVyLXZvb3Ita3Vuc3RtZXN0LTZfNjAyMjU3NDM1LnBuZw.png)
Jacobahoeve
Rond 1900 kende het dorp Fochteloo nog een vijftal boerderijen van het zgn. type Hallehuis (vroeger vaak aangeduid als Saksisch), de meeste toen nog in de oorspronkelijke vorm uit de 18e eeuw....
![](https://assets.plaece.nl/thumb/J8ZE9zn_if70zrwzy4q6n7dsr7ngn0Ol2dGwMQq-v0Y/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvNjMtamFjb2JhaG9ldmUtMl8xMTc1MzAxNDk0LnBuZw.png)
Panorama Tachtig bunder
U staat hier aan het einde van het Singelfietspad, de Kleine Singel. Dit fietspad ligt op een “zaan”, een zandrug in het hoogveen. In de bocht van dit fietspad hier even terug, staat een informatiepaneel...
![](https://assets.plaece.nl/thumb/9349cdjvpoTk2VjqRKxqwl5NROv5EOnmyfo-T4srsto/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvNDQtcGFub3JhbWEtdGFjaHRpZy1idW5kZXItMl82OTA3Mjk2NTcucG5n.png)
De ijzeren ophaalbrug Ravenswoud
Ravenswoud heeft één rijksmonument, nl. deze ijzeren ophaalbrug over de Eerste Wijk. De brug ligt aan de westelijke rand van het dorp, ter hoogte van de kruising Compagnonsweg / Bokslootweg...
![](https://assets.plaece.nl/thumb/9YY2GsHlG_47PLViM3xdU2mRXg_jlieORDI1scTMew0/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvNDUtZGUtaWp6ZXJlbi1vcGhhYWxicnVnLXJhdmVuc3dvdWQtMl81Njk3MTA3MjYucG5n.png)
Ravenswoud
De naam Ravenswoud is een verwijzing naar het Ravensmeer dat er ooit was, en de bosrijke omgeving. Pas in 1952 kreeg het dorpsstatus.
![](https://assets.plaece.nl/thumb/_lThbiiiTrygfkDkoTUIMGzyMFmdJnksVROI5EybDrQ/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvcmF2ZW5zd291ZF8yNDg1Mjc2MTc4LmpwZWc.jpeg)
Fochteloërveen - Ravenswoud - De 7 - Uitkijktoren
Fraaie uitkijktoren in een bijzonder veengebied.
![](https://assets.plaece.nl/thumb/eIntWqLpc7KF0XcsP0lZtkaWikQOncEPDXngOOpspSM/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvMjAyMjA3MDUxMTUzMTdfMDE5MWFhZjgtNTQ5Mi03M2M4LTkxZjgtMGI3NTMzZDIxYTYxLmpwZw.jpg)
De Fochtel
Sinds 2010 is dit stuk ingericht voor de natuur en onderdeel van het Fochteloërveen. Een belangrijke buffer voor het overgebleven hoogveen.
![](https://assets.plaece.nl/thumb/I5r81FSWDQ3wxAfI1JghhUKKR5QDFdrj5QPXFGK3OYw/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvZHNjLTA2NTNfMTQ1MDk4Mzg0NS5qcGVn.jpeg)
Fochteloërveen
Deze schijnbare savanne ligt op de grens van Friesland en Drenthe. Het is een van de laatste hoogveengebieden in West-Europa. De aanwezige kraanvogels geven het gebied een exotische aanblik.
![](https://assets.plaece.nl/thumb/wGznN2b_M8a5-rVbD0qrk6ZUmd_uDeORlhiNd1gGzc4/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvZHNjNjY1MF8yMDM5NDgwODQ5LmpwZWc.jpeg)
Turfstrooiselfabriek en Vuurwerkfabriek
Ongeveer 3000 jaar geleden werd het klimaat in Nederland vochtiger. Hierdoor en door de lage ligging in het landschap kwam hoogveengroei op gang. De veenturven waren een belangrijke brandstof. Er was...
![](https://assets.plaece.nl/thumb/k7TzW2GN4psoaRIZF9o2QW56NXVvf6PwQUP8okgQ1sg/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvNDgtdHVyZnN0cm9vaXNlbGZhYnJpZWstZW4tdnV1cndlcmtmYWJyaWVrXzQ0MTk1MDE2NS5wbmc.png)
Weperbult aan de Helomaweg
Voor u ligt een heuvel, in deze omgeving een bult genoemd: De Weperbult. Het is de voormalige vuilstort. Jarenlang werd hier van heinde en ver de vuilnis naar toe gebracht. En van verre was...
![](https://assets.plaece.nl/thumb/2ePDUIzo7Gw9AankO3uFye5wQaxp41945XYEEPAyWeA/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvNDktd2VwZXJidWx0LWFhbi1kZS1oZWxvbWF3ZWdfMTUyMjE1OTkwLnBuZw.png)
Monument Taeke Schuilenga in Tiesingabosje
Dit fraaie bospad, waarlangs u naar dit monument bent gekomen, is de oorspronkelijke weg van Veenhuizen naar Oosterwolde. Dat is alleen nog te zien aan de mooie grote bomen langszij. In latere...
![](https://assets.plaece.nl/thumb/xH1ZfGB6P4gH5Y0y4ZCO6LGxtPE9cu5kAZRHtkHI-bo/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvNTAtbW9udW1lbnQtdGFla2Utc2NodWlsZW5nYS1pbi10aWVzaW5nYWJvc2plLTJfMjMxNzE4Nzc3LnBuZw.png)
De Knolle en de Geitenmeijerij
In 1622 werd de buurtschap vermeld als “Knolle” en in 1664 als “Cnolle”. De plaatsnaam zou afgeleid zijn van de “knol”, benaming voor “zandheuvelrugje” of "uitpunt van een dijk". In de Schotanusatlas...
![](https://assets.plaece.nl/thumb/i_lXc3r9ppEuR77PKZXO8VIY_BvmIEPKRY3Y2fG1lXs/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvNTEtZGUta25vbGxlLWVuLWRlLWdlaXRlbm1laWplcmlqXzQyMDQxNDg2OTIucG5n.png)
Kamp Oranje
Kamp Oranje 500 meter verderop ligt het kamp Ybenheer. De keuze van de plek had te maken met het naast de deur liggen van voldoende arbeidsmogelijkheden in en rondom het Fochtelooërveen:...
![](https://assets.plaece.nl/thumb/mvjjjwKAbQb5_74EYUtmoQZECPUKE2kCOfX2-Rkb04c/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvNTIta2FtcC1vcmFuamVfMTAyMTc2MzMzMC5wbmc.png)
Kamp Ybenheer
De Community Fochteloo Initiatiefnemer Dorpsbelang Fochteloo, terreineigenaarde Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland en zorg- en logeerboerderij De Geitenmeijerij...
![](https://assets.plaece.nl/thumb/IDzk0pzmSorMLr-IfQn1-kXmRfYhgJsOVUoRyoNWb6I/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvNTMta2FtcC15YmVuaGVlci0yXzI5ODEzNDYyMzUucG5n.png)
Het Kleine Veen
Teruggegeven aan de natuur Hoogveen wordt ónder water gevormd, maar bóven de grondwaterspiegel. Het bestaat vrijwel uitsluitend uit de resten van veenmos (Sphagnum), dat dikke...
![](https://assets.plaece.nl/thumb/4UUkVwlqwmOw2ilv5I-7IKPajwWRxaXcAesuDZ1sSlk/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvNTQtaGV0LWtsZWluZS12ZWVuXzkxMjg2MjEwNS5wbmc.png)
De Vogel Ryd
IJstijd In lang vervlogen tijden, ver vóór de eerste bewoning en het oerbos, toen de laatste ijstijd zich terugtrok, bleef een grote onbewoonbare woestijn van keileem achter....
![](https://assets.plaece.nl/thumb/ggKZEpBmqLBSwE150ygCovEcNuZYJF3flq1WmRKSlWc/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvNTUtZGUtdm9nZWwtcnlkLTJfNTMzNDY1OS5wbmc.png)
De Hoek
De Hoek Aan het eind van de 19e eeuw werd de “Rijdweg” (nu Rijweg-’t West) van Oosterwolde-Medhuizen doorgetrokken naar Fochteloo. Aan het begin van de 20e eeuw vormde zich rond...
![](https://assets.plaece.nl/thumb/YKw3226i4SwfBHrBSTMeXzTUH-PYfbJXfqvsd9HevRw/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvNTYtZGUtaG9lay0yXzg5MDYyMzE2MS5wbmc.png)
De Tille
Methuizen Op de prachtige rustplektafel van de ABO, net over het bruggetje, staat het nodige over het streekje Methuizen. Dit deel valt onder Oosterwolde. De grens wordt getrokken...
![](https://assets.plaece.nl/thumb/tdd9bXa0jjuJ1Bb8vVG8ow0v1xT3j_gY9gTy46iMIyk/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvNTctZGUtdGlsbGVfMjE3NDA5NzE4MS5wbmc.png)
Kerkhof Fochteloo met klokkenstoel
Vroeger stond op het hoogste gedeelte van dit kerkhof een kerkje waarvan de contouren zijn gemarkeerd. Nu rest er alleen een kerkhof met een klokkenstoel.
![](https://assets.plaece.nl/thumb/mBkp_FkcSbp0kDTp-afJcMfCWlOsQC0sShvc6FTDNXA/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvNjAta2Vya2hvZi1tZXQta2xva2tlbnN0b2VsXzM4NjA5OTE1MzMucG5n.png)
Het Korhoen van Anne Woudwijk
Fochteloo kreeg als laatste van de dertien dorpen in de gemeente een kunstwerk. Het is ook het laatste granieten kunstwerk dat Anne Woudwijk (Drachten, 1952) maakte. Tijdens de onthulling op 14 november...
![](https://assets.plaece.nl/thumb/cqjpen3ZvwPVk76AZM6Z3caRLJ3HyhzlATJadFyGap4/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2Uvc2NoZXJtYWZiZWVsZGluZy0yMDIxLTA4LTIzLW9tLTIxLTMxLTMzXzI3MTkwNTg1NTcucG5n.png)
Beelden Hein Mader bij Centrum voor Prentkunst
Bij het Centrum voor Prentkunst van de Stichting Nobilis zijn er drie buitenbeelden en acht binnenbeelden van de Oostenrijkse kunstenaar Hein Mader te zien. Het centrum is toegankelijk op donderdag-...
![](https://assets.plaece.nl/thumb/tAU48MO9mT9OR-jQA4UvvgcuMgS3gNnedueAWKZZbaQ/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2Uvc2NoZXJtYWZiZWVsZGluZy0yMDIxLTA4LTMwLW9tLTIxLTQyLTQ5XzI4MzA0MDU4MDEucG5n.png)
Saksische boerderij
De Saksische boerderijen in Fochteloo hadden duidelijk een Drents kenmerk: een rechte nok van voor tot achter. Van oorsprong is het een langgerekt, driebeukig gebouw met de deel in het midden...
![](https://assets.plaece.nl/thumb/GUxKEZEhaI8pb-5Fskjhr5LzvhukgI40z-PLEp_t3EI/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvNjEtc2Frc2lzY2hlLWJvZXJkZXJpal8xNzY5MTMwNzgxLnBuZw.png)
Mardiek, De Pôlle
De Pôlle Van oudsher tot aan ver in de 19e eeuw was Fochteloo een lintvormig landbouwdorp met veertien boerenplaatsen. De oudste (1656-1932) stond op Et Goortien als een Hallehuis...
![](https://assets.plaece.nl/thumb/vylPlUWAuFvrfzGErYOBIZZjAuJk89oH5iimHnDfJ38/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2Uvc2NoZXJtYWZiZWVsZGluZy0yMDIxLTA4LTIzLW9tLTIxLTU3LTA0XzM3MTIzMDQ1MTkucG5n.png)
Mardiek, Fochteler Verlaat met Sluiswachterswoning en de Compagnonslaan
De aanleg van het Fochtelooërverlaat en de geschiedenis van het huidige Singelfietspad.MardiekVerderop, voorbij dit sluisje, bij de straatnamenbordjes...
![](https://assets.plaece.nl/thumb/u9zDYqYsme8FxL_KUz9nxbDvoAa8X1bb0td25qD5Oqo/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvNDMtbWFyZGllay1mb2NodGVsZXItdmVybGFhdC1tZXQtc2x1aXN3YWNodGVyc3dvbmluZy1lbi1kZS1jb21wYWdub25zbGFhbi0yXzEyMTU0MDQ0OS5wbmc.png)
Sluis Fochtelerverlaat
De sluis Fochtelerverlaat werd in 1816 gebouwd en wordt met de hand bediend. Bij dit type sluis liggen de sluisdeuren niet recht, maar schuin tegenover elkaar. De rinketten aan de bovenzijde en benedenzijde...
![](https://assets.plaece.nl/thumb/p_5soA3ZaZCNvK5Rq_q_NK3ZoRxFki7si_EnKveILqE/resizing_type:fit/width:425/height:0/gravity:sm/enlarge:0/aHR0cHM6Ly9hc3NldHMucGxhZWNlLm5sL29kcC1mcmllc2xhbmQvaW1hZ2UvZHNjLTA2MzlfMzU1Mjc2NTU1Mi5qcGVn.jpeg)
8426 Appelscha
- 77
- 75
- 66
- 64
- 62
- 60
- 58
- 77
- 93